تبلیغات
وبلاگ علوم زیستی وبهداشت (سال اول دبیرستان) - مقاله ای درباره ی ازمایشات ون هلمونت
وبلاگ علوم زیستی وبهداشت (سال اول دبیرستان)
به وبلاگ دانش اموزان دبیرستان شهید بهشتی خوش امدید

بازدید : مرتبه
تاریخ : پنجشنبه بیست و سوم دی 1389
سلام بر شما دانش اموزان پر تلاش . امیدوارم که خوب وسلامت باشید. در این مطلب مقاله ای دربارهی ازمایش های دانشمندی به نام ون هلمونت که به خوبی با او آشنا هستیم. اما ده کرده ام . امیدوارم مورد توجه شما عزیزان قرار گیرد. برای دیدن مطلب روی ادامه مطلب کلیک کنید   با تشکر

آزمایشات ون هلمونت

 

در كتاب درسی  سال اول دبیرستان ضمن شرح دو آزمایش با پزشكی هلندی به نام جان بابتیست وان هلمونت آشنا می‌شویم كه در قرن شانزده میلادی می‌زیست و به زیست‌شناسی پایه علاقه‌مند بود. وان هلمونت در آزمایشی كه برای اثبات نظریه‌ی خود به خودی طراحی كرد، پیراهن كثیفی را همراه چند دانه گندم در مكان مرطوبی قرار داد و پس از چند روز تعدادی موش در پیرامون آن مشاهده كرد. او نتیجه گرفت موش ها خود به خود از پیراهن كثیف و دانه‌های گندم پدید آمده اند. نتیجه منطقی كه دانش آموزان از این آزمایش می‌ گیرند این است كه وان هلمونت فرد بی سواد و ساده لوحی بوده كه از درك پدید آمدن بچه موش از موش‌های بالغ عاجز و از ویژگی‌های آزمایش كنترل شده نیز بی خبر بوده است.

در آ زمایش دوم از آزمایش مشهور هلمونت با درخت بید در سال 1643 میلادی با خبر می شویم كه گاهی از آن به عنوان نخستین آ زمایش دقیق پیرامون فیزیولوژی گیاهی یاد می شود . او قلمه بیدی را در گلدانی می كارد و آن را پنج سال با آب باران آبیاری می كند . وزن قلمه در آغاز آزمایش 25/2 كیلو گرم بود اما پس از پنج سال به 9/76 كیلو گرم رسید . او طی این مدت روی گلدان را با پوششی آهنی سوراخداری پوشانده بود و در پایان پنج سال خاك آن را خشك و سپس وزن كرد . از وزن آن فقط 6/56 گرم كاسته شده بود . بنابراین وان هلمونت نتیجه گرفت ماده سازنده پیكر گیاهان از خاك به دست نمی آید. در این آز مایش با وان هلمونت دیگری آ شنا می شویم كه آ زمایش دقیقی طراحی و سپس آن را كنترل می كند و به اندازه گیری روی می آ ورد . دانشمندی خوش فكر و دقیق ! به راستی كدام چهره از او به حقیقت نزدیك تر است؟

در نگاه اول ممكن است به نظر آ ید ماهیت علم این گونه است . به هر حال دانشمندان بزرگ نیز اشتباهاتی داشته اند اما این تناقض از برداشت نادرست دیگری ناشی شده است . ما تصور می كنیم جواب های درست همیشه از روش های درس و جواب های نادرست از روش های نادرست بر می خیزند . در آزمایش درخت بید , وان هملنت به این نتیجه غلط دست پیدا كرد كه توده زنده درخت نه از دی اكسید كردبن بلكه از آ ب بارانی به دست آ مد كه به گلدان افزوده شد . اما آ یا او در طراحی آ زمایش خود اشتباهی داشت ؟ چنین به نظر نمی رسد!

آ زمایش او آ زمایش بسیار دقیق و كنترل شده ای بود كه به نتیجه گیری نادرستی انجامید. امروزه می دانیم حجم عمده توده گیاه از دی اكسید كربن به دست می آ ید . اما این حقیقت علمی در آ ن زمان به طور كامل ناشناخته بود . در واقع واژه " گاز " نیز سال ها بعد توسط خود وان هلمونت ابداع شد و در سال 1727 میلادی استفن هلز نشان داد كه نوعی گاز در رشد گیاهان دخالت دارد . این آ زمایش در برخی از كتاب ها چنان معرفی شده كه تصور می شود وان هلمونت نمی دانسته خاك برای گیاهان ضروری است .

برخی پیشنها د كرده اند اگر او درخت را به جای خاك در آ ب مقطر پرورش می داد به درستی متوجه می شد كه درخت علاوه بر آب به خاك نیز نیاز دارد . اما به نظر نمی رسد این انتظار از دانشمندی كه قرن ها پیش از درك مفهوم پرورش گیاه در آ ب مقطر می زیست به جا باشد . به علاوه او همانند بسیاری از مردم عادی می دانست كه گیاهان خارج از خاك نمی توانند رشد كنند. در واقع او با آ زمایش خود منكر نقش خاك در رشد گیاهان نشد بلكه فقط نشان داد افزایش وزن گیاه با آ ب دریافتی گیاه ارتباط دارد نه با خاكی كه گیاه در آ ن پرورش می یابد . نتیجه گیری او امروزه نیز پذیرفتنی است . توده گیاهی حاصل ساختن مولكول هایی است كه از تركیب هیدروژن های مولكول آب با دی اكسید كربن به دست می آیند و هر چند عناصر موجود در خاك نقش اساسی در رشد و نمو گیاه دارند ، در وزن گیاه كم ترین تاثیر را دارند

وان هلمونت در واقع در پی اثبات چه چیزی بود ؟ ارسطو معتقد بود كه طبیعت از عناصر چها ر گانه خاك و آ ب و آ تش و هوا تشكیل شده است در زمان هلمونت این عقیده جا افتاده بود كه گیاه آمیزه ای از آ تش و خاك است . اما خود او معتقد بود توده گیاهی فقط ا ز آ ب ساخته می شود. مشاهداتش نیز چنین عقیده ای را ثابت می كردند

خلاصه وان هلمونت آ زمایش دقیق و كنترل شده ای ط راحی و آن را به درستی تفسیر كر د كه نتیجه روشنی نیز داشت . اگر نتیجه گیری او امروزه برای ما به طور كامل قابل قبول نیست به خاطر این است كه موقعیت تاریخی انجام آ زمایش را در نظر نمی گیریم و تصور می كنیم روش صحیح آزمایش كردن همیشه به نتیجه گیری درستی می انجامد و اگردانشمندی به نتیجه نادرستی دست یافت بدن شك شیوه آ زمایش او نادرست بوده است .

به همین نحو آزمایش وان هلمونت درباره موش ها را نیز باید در موقعیت تاریخی آ ن بررسی كنیم . او می خواست به چگونگی گوارش مواد پی ببرد و این كه چگونه غذا به گوشت و پوست بدن تبدیل می شود . او همانند بسیاری از دانشمندان روزگار خود این تبدیل را همانند تخمیر انگور به شراب و اثر مخمر بر خمیر نان می دانست . هلمونت متقاعد شده بود كه " شكل " از چیز " بی شكل " و بی نظم به وجود نمی آ ید بلكه در ایجاد آ ن عنصری شكل دهنده دخالت دارد و آن را یك مخمر ، دانه برگ ، نیروی حیاتی یا انسان مینیاتوری فرض كرد كه درو ن ماده جای گرفته است و هنگام سوختن مواد به صورت گاز آزاد می شود .

در دیدگاه او بیماری نیز علت خارجی داشت یعنی عواملی كه شكل را تغییر می دهند و اندام های خاصی از بدن را اشغال می كنند . شاید این نظر را بتوان صورت ابتدایی نظریه میكروبی بیماری ها دانست . وان هلمونت به عنوان یك پزشك به جای درمان علائم بیماری در پی حذف عامل بیماری بود . از این رو درمان او خاص هر بیماری بود ؛ نظری كه در زمان خود نظری انقلابی محسوب می شود . بنابراین برای او تبدیل جو یا گندم به موش پدیده ای واقعی بود نه اشتباهی از سر كوته فكری . امروزه ما مساله او را در مفاهیم سوخت و ساز و آنزیم ها تفسیر می كنیم . در واقع واكنش های پی در پی سوخت و ساز دانه های گندم را به پیكره موش تبدیل می كنند .

بار دیگر نظری كه در نگاه اول به طور كامل نادرست به نظر می رسد، وقتی در شرایط تاریخی خود بررسی می شود، معنای متفاوتی پیدا می كند.

 



ارسال توسط صادق خزاعی
آرشیو مطالب
امکانات جانبی
blogskin

دانلود اهنگ

دانلود

دانلود رایگان

دانلود نرم افزار

دانلود فیلم

دانلود فیلم

شادزیست

قالب وبلاگ

لیمونات

شارژ ایرانسل

تک باکس

دانلود نرم افزار